| تبليغات | X |
آنچه که امروزه با نام تئاتر شهر تهران مشهور شده است واهل فرهنگ وهنر برای این ساختمان قدیمی و ویژه ارزش و جایگاه بخصوصی قایل اند ساختمانی مدور و استوانه ای زیبا درمحل پارک دانشجو درچهار راه ولیعصر شهر تهران است .
مکانی که بهترین و زیبا ترین آثار نمایشی حرفه ای تئاتر ایران توسط کارگردانان و هنرپیشه های معروف این سرزمین اسطوره ای درتالار های آن به صحنه رفته است .گویند که تئاتر شهر تهران شباهت ظاهری خیره کنندهای با ساختمان " تالار بکمن"» در انستیتو تکنولوژی کالیفرنیا دارد.
در محل تئاتر شهرامروزی ، در گذشته ای نه چندان دور محلی به نام " کافه شهرداری " قرار داشت که یکی از مهم ترین تفرج گاه های مردم پایتخت بود و تا سال های سال نام آن برسرزبان های پایتخت نشینان جاری بود .
در این محل عصرپنج شنبه و جمعه ها بازی سازان ونمایشگران ، سیرک بازان و معرکه گیران جمع می شدند تا از هنر نمایی آنها تهرانی ها اوقات فراغت خود پر کنند و برای لحظاتی از دغدغه های روزانه به دور باشند .
کافه شهرداری اواخر دهه سی تا اوایل دهه چهل یکی از مهم ترین پاتوق های روشنفکرانی چون " فروغ فرخزاد " و " جلال آل احمد " ،" دکتر نفیسی " وده ها متفکری بود که بعدها عرصه های مختلفی از فرهنگ وهنر این کشور را رقم زدند .
گویند که در اوایل دهه ۴۰ خورشیدی گروهی نمایشی به فکر افتادند تا برای تهران یک سالن آمفی تئاتر دست و پا کنند و بعدها همین تفکر احداث سالن نمایشی برای پایتخت نشینان گسترش یافت تا اینکه بالاخره کلنگ تئاتر شهر تهران در سال ۱۳۴۶، در محل کافه شهرداری به زمین زده شد .
طراحی این ساختمان به عهده شخصی به نام " امیر علی سردار افخمی" یکی از نام آورترین معماران ایرانی در آن دوره است . افخمی از شاگردان استاد " هوشنگ سیحون " بود و استاد سیحون و افخمی را از بنیان گذاران جریان معماری پیشروی ایران می دانند .
مجموعه تئاتر شهر از ۵ تالار تشکیل شده . تالار های این مجموعه عبارتند از : تالار اصلی، تالار چهارسو ، تالار قشقایی، تالار سایه و کارگاه نمایش که در طبقه همکف و زیرزمین این ساختمان قرار دارد.
تالار اصلی این مجموعه با گنجایش ۵۷۹ نفر است دارای تمامی تجهیزات لازم برای یک سالن تئاتر شامل : صحنه گردان الکتریکی، آسانسور دکور، سیستم آویزهای بالا رونده برای دکور، دهانه متحرک صحنه، پرده و امکانات سینمایی و دستگاه های کنترل کننده است . ورودی سالن نمایش نیز دارای دو درب با پوشش آکوستیک است تا از ورود صدای سالن انتظار به سالن نمایش جلوگیری کند.
علاوه بر تالارهای نمایش ذکر شده ، این مجموعه دارای سالن انتظار و قسمت های پذیرایی ، کافه تریا ، بوفه ، کتابخانه ، مرکز اسناد ، کتابفروشی و بخش های اداری است.
علاوه بر فضاهای سرپوشیده، محوطه باز اطراف بنا در مجاورت خیابان ولی عصر ، پارک دانشجو و خیابان انقلاب نیز بخشی از مجموعه تئاتر شهر محسوب می شوند . دور این ساختمان مدور ، ستون های قرینه به سبک ستون های تخت جمشید طراحی شده است که باعث می شود ساختمان شباهت زیادی با خیمه داشته باشد. بالای ساختمان گنبد نیم مدوری طراحی شده است که یادآور " برج طغرل" و معماری دوره ایلخانیان است .
شاید مهم ترین ویژگی تئاتر شهر در پلان دایره ای شکل آن باشد. این پلان ترکیبی از معماری یونان و روم قدیم و بناهای مربوط به نمایش ، مانند پانئوم و کلوزیوم است . اینگونه پلان ها در زمان ناصرالدین شاه وارد معماری ایران شده است.
پس از سفر ناصرالدین شاه به فرانسه و انگلیس و دیدن سالن های نمایش و اپرای این شهرها، شاه دستور ساخت تکیه دولت را به شکل دایره ای، مانند سالن اپرای پاریس می دهد.
استفاده از آجر، در نما و ترکیب آن با کاشی فیروزه ای و سبز و همچنین بکار گیری عناصر تزیینی آجری، باعث ایجاد حس نزدیکی و آشنایی با بنای تئاتر شهر شده است.
در ساختمان آن، ترکیبی جالب از کاشی و آجر به کار رفته است. ترکیب کاشی به شکل انتزاعی و استفاده از آجر برجسته که در دوره های مختلف تاریخی به ویژه در دوره ایلخانیان وجود داشته، در این مجموعه بکار رفته است.
در واقع فضاهای داخلی این بنا با پیچ و خم های حاصل از پیروی طرح از هندسه غالب، حالت رمز و راز گونه به خود گرفته و گویی فرد را در هزار توی خود اسیر کرده، آن چنان که ویژگی هنر است.
ساختمان تئاتر شهر در روز هفتم بهمن ۱۳۵۱ با روی صحنه رفتن تئاتر" باغ آلبالو" به کارگردانی "آربی آوانیسان" و با بازی "داریوش فرهنگ" ،" سوسن تسلیمی" ،" مهدی هاشمی" ،" فهیمه راستکار" و" پرویز پورحسینی" به عنوان مدرن ترین سالن تئاتر تهران افتتاح شد .
این مجموعه در آغاز فعالیت، توسط سازمان جشن هنر شیراز اداره می شد که بعدها این وظیفه به رادیو و تلویزیون واگذار شد. در حال حاضر سرپرستی این سالن به عهده وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد و مرکز هنرهای نمایشی به عنوان متولی فعالیت های تئاتری درمجموعه می باشد.مجموعه تئاتر شهر کعبه آمال اهالی تئاتر ایران درعرصه اجرایی هنر نمایشی است.
|
این بنا درسال ۱۲۵۳ ق یاسال ۱۲۱۱ ش، در زمان محمدشاه قاجار برای یکی از صاحب منصبان دوره قاجاریه به نام میرزا محمد قوامالدوله آشتیانی ساخته شد. وی در دیوان محاسبات مالیات سمتی داشت. پسر قوامالدوله، حسن وثوق نام داشت، که در سال۱۲۶۸ ش، جای پدر را گرفت و در دورههایی وزیر فرهنگ، دارایی، خارجه و نخستوزیر بود.
شایان ذکر است که مرمت اساسی بنا در فاصله سالهای ۱۳۴۵ و ۱۳۵۰ به دست استاد محمد کریم پیرنیا انجام گرفت و مرمت کاشیهای قاجاری نیز تحت نظر استاد حبیبیان انجام شده است. آدرس: |
خیابان امیرکبیر، حد فاصل چهارراه سرچشمه و سه راه امین حضور، کوچه میرزا محمد وزیر |
|
| |
|
در نیمه دوم قرن سیزدهم، ناصرالدین شاه قاجار مهمترین حامی و بانی ساخت بناهای مختلف در تهران بود، به طوریکه در خلال سلطنت طولانی و نسبتاً آرام او، باروی هشت ضلعی جدیدی با ۱۲ دروازه و یک میدان مرکزی با شکوه به نام میدان توپخانه برای شهر گسترش یافته تهران ساخته شد.
|
در سال۱۳۳۷، حسن وجدانخوش، از کوهنوردان با سابقة کشور، پیشنهاد ی را برای نصب یک مجسمه کوهنوردی داد که این پیشنهاد مورد تأیید سایر کوهنوردان قرار گرفت. او پیشنهاد خود را نزد رئیس فدراسیون کوه نوردی، سرهنگ بیات، برد. این پیشنهاد تایید شد و مهام، شهردار وقت تهران، هزینة ساخت آن را قبول کرد. سرهنگ بیات که رئیس مرکز آموزش کوهستانی ارتش نیز بود، امیر شاه قدمی، گروهبان ارتش و مربی کوهنوردی مرکز آموزش کوهستانی و مربی اسکی کشور را به عنوان مدل به استاد رضا لعل ریاحی، استاد دانشکده هنرهای زیبا، مجسمهساز و سرهنگ ارتش؛ معرفی کرد و شهرداری مبلغ ۱۰۰۰۰ تومان هزینة ساخت مجسمه را پرداخت. درسال ۱۳۳۸، مدل گچی آن آماده و در میدان سربند نصب و طی مراسمی از آن پردهبرداری شد. متأسفانه در زمستان همان سال، به علت بارندگی و یخزدگی، دست و قسمتی از بدنة مجسمه خرد شد. این قسمت مدتها با پرچم ایران پوشانده شده بود. درسال ۱۳۴۱، با پیگیری استاد رفعتی افشار، رئیس وقت فدراسیون، مجسمة سیمانی آماده شد و خلیل میلانی و عبدالحسین امین از طرف فدراسیون مأمور نصب آن شدند. این مجسمه هنوز پا برجا است.
در آبانماه سال۱۳۵۰، بنا به پیشنهاد فدراسیون کوهنوردی ایران و موافقت انجمن شهر و شهرداری تهران، نام میدان سربند به میدان کوهنوردان تغییر یافت. مجسمه کوهنورد با ارتفاع حدود سه متر، نماد کوهنوردان شناخته میشود.
کاخ موزه سعدآباد در دامنه البرز، بین میدان تجریش و دربند، در ضلع جنوبی میدان دربند ساخته شده است و از شرق به خیابان دربند، از غرب به سعدآباد و زعفرانیه و از جنوب به نظامیه منتهی میشود.
مساحت فعلی سعدآباد در حدود ۴۰۰ هکتار است. ساخت آن به درخواست رضا شاه پهلوی به منظور تهیه محلی ییلاقی برای خود انجام گرفت. امیر لشکر خدایار باغ بزرگی را در کرج برای این امر در نظر گرفت و قرار شد فردی به نام کشتکار از سوی رضا شاه باغ را رؤیت کند. اما این فرد به شاه پیشنهاد کرد تا ییلاق سعدآباد را خریداری کند. در آن زمان اراضی سعدآباد متعلق به سردار اعظم بود. حدود ۴۰۰۰ مترمربع مساحت و دو عمارت بیرونی و اندرونی داشت که توسط رضا رفیع برای رضا شاه خریداری شد. بعد از خریداری سعدآباد از سردار اعظم تپه علیخان والی نیز از پدر سرتیپ والی به مبلغ ۷۰۰۰ تومان خریداری و سپس کاخ شهوند (سبز) بر آن بنا شد. بعد از مدتی باغهای نیمه ویران دیگری، توسط افراد رضا خان، از صاحبان آنها خریداری و به تپه علی خان وصل شدند و به تدریج باغ سعدآباد فعلی به وجود آمد. در باغ سعدآباد، در مجموع، ۱۴ کاخ ساخته شده است. از این میان پنج کاخ بزرگ و بقیه به نسبت کوچکتر هستند. قدیمیترین آنها کاخ شهوند و بزرگترین آنها کاخ سفید است. کاخ سعدآباد دارای ۱۸۰ هکتار جنگل طبیعی، چشمه سارها، باغستان، گلخانه و ... است. نگارخانههای موجود در کاخ سعدآباد بیشتر در کاخهای اختصاصی فرزندان محمدرضا شاه احداث شده و معماری آنها به سبک بناهای امروزی است.
کاخ دو طبقه شهوند ( سبز ) تنها کاخی است که نمای آن به طور کامل از بیرون پیدا است. این کاخ در زمان سردار سپهی، در دامنه کمیز دره، روی تپه علیخان والی ساخته شد. ساخت این کاخ درسال ۱۳۰۱ ش شروع شد و درسال ۱۳۰۷ به پایان رسید. استاد جعفر کاشانی طراح و معمار کاخ بوده و در تزیین آن از هنرمندان و استادان ایرانی بهره گرفته شده است. طبقه زیرین آن شامل چند زیر زمین و طبقه بالای آن دارای یک سالن بزرگ آینه کاری است. آینه کاری را جعفرخان معمار انجام داده است. آنچه از شاه در این سالن به جا مانده یک میز و صندلی و زیر سیگاری او است. طرف راست سالن آینه دو اتاق وجوددارد که یکی از آنها اتاق کار بوده است. دیوار اتاق یک متر ازاره خاتم کاری دارد که از جمله زیباترین خاتم کاریهای جهان محسوب میشود. بالای خاتم کاری قطعه نقاشیای با رنگ و روغن دیده میشود. اتاق طرف راست نیز اتاق انتظار است. سمت چپ سالن نیز دو اتاق است که مقرنس و آینه کاریهای آن در منتهای ظرافت انجام گرفته است. سنگهای بنای کاخ شهوند از زنجان و سنگهای ستونها ،مجسمه شیر و نیمکتها از خراسان فراهم شده است. گفته میشود پیمان سعدآباد، که ایران مبتکر آن بوده است، در ۱۷ تیر ۱۳۱۶ ش، با حضور وزرای امور خارجه ایران، ترکیه، عراق و افغانستان در محل کاخ شهوند در ۱۰ ماده تنظیم شد و به امضا رسید.
یکی از ساختمانهایی که با دیوارکشی از سعدآباد جدا شده کاخ معروف به احمد شاهی است. از پیشینه کاخ احمدشاهی کسی اطلاع درستی ندارد. در اوایل انقلاب این کاخ به عنوان مکان تاریخی به ثبت رسید. در حال حاضر نیروهای مرکز آموزش علوم و فنون الزهرا در آن ساکن هستند.
کاخ سفید بزرگترین کاخ مجموعه، مخصوص پذیرایی از مهمانان خارجی، است. رضا شاه کاخ سفید را برای ایام تابستان، به منظور پذیرایی از مهمانان رسمی خود ،در نظر گرفته بود. در ساختن این کاخ نظر محمدرضا شاه بسیار مؤثر بود. به عنوان مثال یکی از ستونها به دستور او سه بار خراب شد تا عاقبت با طرح او هماهنگی پیدا کرد. این کاخ دو طبقه است. طبقه اول شامل سرسرایی در وسط و اتاقهای متعدد و یک سالن بزرگ استو طبقه دوم نیز مانند طبقه اول طراحی شده است. دیوارهای اتاقها و سربخاریها از سنگهایی با نقشهای طبیعی است که در برش و صیقلی کردن آنها دقت فراوانی به کار رفته است. سنگهای بنای کاخ را از یزد، تفرش و خراسان و سنگ سفید نمای خارج آن را از ولی آباد آوردهاند.
کاخ دیگر مجموعه کاخ محمدرضا شاه است که به سبک بناهای تازه ساخته شده و طرح آن با کاخ شهوند ( سبز ) و کاخ سفید، که روح ایرانی بر آنها حاکم است، اختلاف دارد. کاخ همسر رضا شاه از جمله کاخهایی است که بازدید آن تنها در ۲۲ بهمن، سال روز پیروزی انقلاب ،برای عموم آزاداست.
موزههای موجود در کاخ سعدآباد عبارتند از: موزه نگارگری استاد فرشچیان، موزه جهانگردی برادران امیدوار، موزه مینیاتور بهزاد، موزه آبکار، موزه پژوهشی مردم شناسی، موزه هنرهای زیبا، موزه هنر ملل و موزه خط و کتاب میرعماد.
|
سنگ بنای این ساختمان به فرمان امیرکبیر درشمال ارگ سلطنتی نهاده شد. دارالفنون که هم اکنون در خیابان ناصرخسرو واقع و غیر فعال است اولین مرکز کالج مانند ایران بوده است . نقشه دارالفنون توسط میرزا رضای مهندس، که در زمان عباس میرزا ( ولیعهد فتح علی شاه) برای تحصیل به انگلیس رفته بود، تهیه و در اوایل سال ۱۲۶۶ ق به سرپرستی محمد تقی خان معمار باشی ساخته شد. چهارطرف حیاط مدرسه را پنجاه اتاق احاطه کرده و در برابر آن ها ایوانی گسترده است. نخستین در ورودی مدرسه به سوی خیابان ارگ بود و درکنونی که درخیابان ناصرخسرو است بعدها ساخته شد.
|
.JPG)
بازار تجریش که از یک طرف به میدان تجریش، از سمت دیگر به امامزاده صالح و کوچههای اطراف آن راه دارد، از قدیمیترین مراکز خرید شمیران بوده و هنوز بافت قدیمی خود را حفظ کرده است. اگر چه ساخت بازار قائم به سبک جدید در کنار آن شکل کاملاً سنتی بازار را تحت تأثیرقرار داده است، اما هنوز حجرههای معروف و قدیمی بازار هویت خود را از دست ندادهاند.
بازار قدیمی تجریش، به صورت سرپوشیده و متصل کننده دو محله سرپل و تجریش است، که نمونه کوچکی از بازار تهران است. در بازار تجریش که از سوقهای کوچکی تشکیل شده، یک میدان سرپوشیده میوه و تره بار هم وجود دارد که از نظر مکانی بسیار جذاب و زیبا است. البته اين ميدان در اصل مكان تكيه تجريش مي باشد كه يكي از قديمي ترين تكيه هاي تهران به شمار مي رود و بعد از ده محرم به اجاره در اختيار بازار ميوه تره بار قرار مي گيرد . بازار تجریش همچون دیگر بازارهای سنتی مسجد و حسینیه دارد.
خانه سردار اسعد، یا باشگاه بانک ملی، درسال ۱۲۹۲ ق ساخته شده است. ساختمان منزل مسکونی جعفرقلی خان سردار اسعد و معمارش استاد محمد معمار باشی، مشهور به بابا، بوده است. معمار باشی، معمار ساختمان موزه گنجینه نیز بوده است. این ساختمان مدتی باشگاه بانک ملی بوده اما هم اکنون فعالیتی در آن انجام نمیشود و قرار است که به موزه بانک ملی تبدیل شود. اشیای موزه را هدایایی تشکیل میدهد که از سوی بانکهای ایرانی و خارجی به مناسبت پنجاهمین سال تأسیس بانک ملی (۱۳۵۷) اهدا شده است.
خانه سردار اسعد در خيابان فردوسي واقع است .